انجمن گفتگوی خبرنگاران ایران

فائزه

رونمايي سياستمداران از کتاب بازرگان
علاوه بر فعالان ملي- مذهبي جمعي از فعالان سياسي ساير جناح ها هم در آن شرکت داشتند. حضور عبدالله نوري سياستمدار خاموش در کنار محسن آرمين سخنگوي فعال سازمان مجاهدين انقلاب بيش از ديگران جلوه گر بود

گروه سياسي، ايرج جمشيدي؛ تالار ساختماني در بلوار ميرداماد که انجمن اسلامي مهندسين در آن سکني گزيده است، روز گذشته ميزبان جمعي از فعالان فرهنگي، ديني، اجتماعي و سياسي بود که گردهم آمدند تا در مراسم رونمايي از کتاب مهدي بازرگان شرکت کنند. مراسمي با صبغه مذهبي - فرهنگي اما با حضور معنادار ميهمانان ويژه سياسي. چه در يک سو اين مراسم تحت عنوان رونمايي و نقد و بررسي ويرايش جديد «سير تحول قرآن» پژوهش زنده ياد مهندس مهدي بازرگان برگزار شد و از سوي ديگر علاوه بر فعالان ملي- مذهبي جمعي از فعالان سياسي ساير جناح ها هم در آن شرکت داشتند. حضور عبدالله نوري سياستمدار خاموش در کنار محسن آرمين سخنگوي فعال سازمان مجاهدين انقلاب بيش از ديگران جلوه گر بود. کما اينکه اين دو چهره در کنار کساني چون ابراهيم يزدي دبيرکل نهضت آزادي، محسن کديور استاد دانشگاه و محقق ديني، عزت الله سحابي، علي اکبر معين فر، محمد توسلي، فرزندان مرحوم مهندس بازرگان، جلال جلالي زاده و... از شرکت کنندگان در اين مراسم بودند. شرکت کنندگاني که طيفي از نيروهاي ملي - مذهبي تا طيفي از جريانات اصلاح طلب را دربرمي گرفتند. اما به رغم تکثر سياسي شرکت کنندگان موضوعي واحد به نام سير تحول قرآن تدوين شده از سوي بازرگان مورد بررسي و نقد قرار گرفت. نقد و بررسي يي که در نهايت به تمجيد از افکار قرآني بازرگان و نيز تقدير از تلاش هاي او براي کشف معجزات قرآن منتهي شد. چرا که از ديد سخنرانان، مهدي بازرگان در اين تلاش ديني خود وجوه تازه يي را از اعجاز قرآن به همگان معرفي کرده است. آنجا که مهندس محمد توسلي يکي از سخنرانان براي توصيف اين کتاب به توشيح دکتر علي شريعتي بر آن پرداخت. آنجا که شريعتي در بيان يافته هاي قرآني بازرگان گفته است که اين يافته ها را بايد در کنار کشف هاي علمي بزرگي مانند کشف جاذبه زمين از سوي نيوتن قرار دهيم و اي بسا مهم تر از آن، چرا که مهندس بازرگان در اين کتاب با تحليل محتوايي معاني نهفته در قرآن وجود خداوند را در قالبي تشکيک ناپذير اثبات کرده است. وجودي که شريعتي مي گويد مهدي بازرگان در کتاب سير تحول قرآن به اثبات علمي آن پرداخته است.از ديد او اين کشف بزرگي به شمار مي آيد. کما اينکه همين مباحث از سوي ساير سخنرانان هم مورد تاکيد قرار گرفت. محسن آرمين، محسن کديور و محمدحسين بني اسدي داماد بازرگان سه سخنران بعدي بودند که به نقد و بررسي کتاب بازرگان پرداختند. کتابي که بازرگان نگارش آن را از سال 1344 آغاز کرد و آخرين متمم آن در سال 1362 به پايان رسيد. بازرگان از سال 44 يعني وقتي که از زندان قصر در تهران به زندان برازجان در استان بوشهر تبعيد شد به فکر تدوين اين کتاب افتاد. رويکرد بازرگان در تدوين اين کتاب تفسير و تحليل چگونگي شأن نزول آيات قرآن بر پيامبر اسلام طي 23 سال رسالتش بوده است. 23 سالي که پيامبر در شرايط گوناگوني به سر برده است. از زماني که در شهر مکه با فشارهاي زيادي از سوي اعراب بت پرست مواجه شد تا زماني که در مدينه سال هايي در جنگ و سال هايي در صلح و آرامش به سر برد و در همان حال پيروان فداکاري را هم گرد وجودش جمع کرده بود. اما تحليل بازرگان نشان مي دهد شأن نزول آيات و کلمات قرآن به پيامبر اسلام از روح يکنواختي برخوردار است که شرايط گوناگون تاثيري بر آن نگذاشته است. بازرگان در اين کتاب با تحليل هاي رياضي و نمودارهاي آماري اثبات مي کند سير نزول قرآن به پيامبر از اصول دقيق و حساب شده يي پيروي مي کند که جز با عنصر معجزه و وجود خدايي آگاه نمي توان دليلي ديگر بر آن يافت. درواقع بازرگان در اين کتاب که براي تدوين و تکميل آن نزديک به 20 سال تلاش کرده است با کمک از علم رياضي و آمار و در دوراني که روزهاي سخت زندان را سپري مي کرد به غور در آيات و کلمات قرآن پرداخته است و براي هر کلمه، آيه و سوره يي از کتاب خدا تفسير و توضيح علمي ارائه داده است که اينک و با گذشت زمان کشفيات قرآني بازرگان بيش از هميشه نمايان مي شود. موارد علمي که محسن آرمين و محسن کديور هم در سخنان خود به آن اشاره کردند. به ويژه اينکه از ديدگاه آرمين و کديور کار بازرگان از آن روي قابل اهميت است که وي در زندان برازجان تنها با استفاده از ترجمه يک جلد کتاب کوچک قرآن آن را به انجام رسانده است. البته آرمين نقاط ضعف اين کتاب را هم بيان کرد ولي معتقد بود مرحوم بازرگان با يک کار علمي - آماري رويکردهاي جديدي را در مطالعات قرآني خلق کرده است.به هر حال اگرچه اين سمينار يک سمينار فرهنگي - ديني و با موضوع سير تحول قرآن بازرگان برگزار شد اما نمي توان از ترکيب سياسي شرکت کنندگان صرف نظر کرد. گو اينکه محسن آرمين سخنگوي سازمان مجاهدين اگرچه در کسوت مقام علمي به سخنراني پرداخت چرا که رساله دکتراي خود را در باب قرآن به نگارش درآورده است و از همين رو به اين مراسم دعوت شد اما با اين وجود نمي توان حضور اين عضو ارشد سازمان مجاهدين را در يک گردهمايي اختصاصي نيروهاي موسوم به طيف ملي - مذهبي ناديده گرفت. چرا که اين دو جريان سياسي طي سه دهه گذشته روابط پرتلاطمي را با يکديگر پشت سر گذاشته اند؛ روابطي که در دوره يي به خاطر اختلافات ايدئولوژيک چندان حسنه نبود اما اکنون دوران گذار به انتها رسيده و مرزهاي بي اعتمادي گذشته فرو ريخته است.شايد در گذشته يي نه چندان دور تصور اينکه طيف هاي مختلف سياسي اين گونه کنار هم بنشينند هر چند نه درباره بررسي موضوعات سياسي که در باب موضوعات ديني - قرآني با يکديگر به گفت وگو و بحث بپردازند، دور از تصور بود. احزاب و گروه هاي سياسي به تدريج از حالت بي اعتمادي کامل خارج شده اند و کم کم کنار يکديگر نشستن را با حفظ آرا و انديشه هاي خود در تمامي حوزه هاي فکري بر دوري و سوءتفاهم ترجيح مي دهند. مشروح اين سمينار متعاقباً به چاپ خواهد رسيد.
_________________

خود را برای پیشرفت مردم ارزانی دار تا مردم پشتیبان تو باشند . ارد بزرگ

به رویاها ایمان بیاورید که دروازه های ابدیت اند . جبران خلیل جبران