انجمن گفتگوی خبرنگاران ایران

zari

رمز سعادت فرزندان

ناصر سعد
توجه به مقام و منزلت والدين نشانه عقل و خرد و ادب و بزرگواري است. بزرگواراني كه واسطه خلقت ما بوده و با زحمات فوق العاده و طاقت فرسا به ما كمك كرده اند تا راه زندگي را خوش طي كنيم.
مكتب اسلام اهميت فوق العاده اي براي احترام به پدر و مادر قايل شده و سفارشهاي زيادي در اين خصوص فرموده است. نويسنده مطلب سعي كرده است كه گذري كوتاه به اين امر داشته باشد. اينك مطلب را با هم از نظر مي گذرانيم:
¤¤¤
جايگاه و اهميت احترام به والدين
يكي از مهمترين موضوعات تربيتي اخلاقي كه مورد توجه و تاكيد خداوند متعال و مكتب حياتبخش پيامبران قرار دارد، ضرورت احترام فرزندان به والدين خويش است. اهميت اين بحث به اندازه اي است كه خداوند متعال در بيش از 23 آيه در قرآن مجيد فرزندان را به احسان و نيكي به پدر و مادر امر نموده است. خداوند در آيه 32 سوره اسراء بعد از فراخوان به توحيد امر به نيكي به والدين فرموده است. اين موضوع از نظر قرآن آنقدر بزرگ است كه به فرزندان اجازه نمي دهد در برابر والدين خود حتي كلمه «اف» (1) را كه كمترين نوع اعتراض و اظهار ناراحتي محسوب مي شود، بكار ببرند. بي احترامي به پدر و مادر از جمله گناهاني است كه خداوند نسبت به آن عكس العمل سريع نشان مي دهد و تا روز قيامت صبر نمي كند، بلكه در همين دنيا فرزند خاطي را تنبيه و مجازات مي كند. پيامبر (ص) فرمود: كيفر سه گناه به قيامت به تاخير نمي افتد. عاق پدر و مادر، ظلم و تجاوز به مردم و ناسپاسي در مقابل احسان و نيكي ديگران. (2) در فرهنگ ديني ما موضوع احترام به پدر و مادر بزرگترين واجب شمرده شده و همچنين باعث افزايش عمر، زيادي روزي، خشنودي خداوند و هنگام مرگ موجب راحت جان دادن و در آخرت سپر جهنم و سبب رحمت الهي است.
لزوم تقويت فرهنگ احترام به والدين
متاسفانه امروزه علي رغم پيشرفت علم و صنعت و رشد مادي گوناگون، روز به روز شاهد كمرنگ شدن اين اصل مهم تربيتي توسط فرزندان بوده و اين خطري است كه جوامع بشري و بويژه جوامع اسلامي را تهديد مي كند و اگر به آن پرداخته نشود و فرهنگ سازي مناسب صورت نگيرد، ممكن است در آينده نزديك، جوامع اسلامي به همان سرنوشتي كه دنياي غرب سالهاست به آن دچار شده، گرفتار شود.
بايد گفت علي رغم اينكه حدود 03 سال است كه از عمر پر بركت انقلاب و نظام مقدس جمهوري اسلامي مي گذرد و مردم بحمدالله از نعمت يك نظام ديني و مردمي برخوردارند ولي با كمال تاسف بايد اعتراف كرد كه احترام به والدين توسط فرزندان كمرنگ شده و دستگاهاي مسئول هم كار قابل دفاعي را در اين ارتباط انجام نداده اند.
به نظر مي رسد به اين واجب الهي كه عامل سعادت فرزندان و استحكام بنيان خانواده هاست، به صورت اصولي و ريشه اي بايد پرداخته شود. صدا و سيما، وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، وزارت ارشاد و حوزه هاي علميه هر كدام به فراخور وظايف و ماموريت هاي خود در نهادينه كردن اين اصل تربيتي بايد تلاش كنند و آن را به يك فرهنگ ارزشي تبديل كنند.
چقدر خوب بود كه صدا و سيما اين دانشگاه بزرگ ملي در كنار ساخت بعضي از سريالها در ماه مبارك رمضان سريالهاي آموزنده اي در رابطه با ضرورت احترام به پدر و مادر توسط فرزندان مي ساخت. دستگاه عظيم آموزش و پرورش مي تواند اين آموزه مهم تربيتي را در متن دروس دانش آموزان و در سيره و عمل معلمان و دبيران بياورد.
رمز موفقيت فرزندان
فرزندان بايد بدانند كه كليد رمز موفقيت آنها در احترام و اطاعت از والدين است. همچنان كه پيامبر (ص) فرمود: دعايي كه پدر و مادر براي فرزند خود مي كند مانند دعايي است كه پيغمبر براي امت خود مي كند. (3) براساس آموزه هاي ديني ما يكي از وسايل و اسباب طول عمر فرزندان در نيكي به پدر و مادر قرار داده شده است. (4)
خداوند متعال حتي آمرزش بزرگترين گناهان را در سايه خدمت به پدر و مادر دانسته است. از پيامبر گرامي (ص) نقل است كه فرمودند: مردي خدمت رسول خدا (ص) رسيد و گفت: اي رسول خدا (ص) من هيچ كاري نمانده كه انجام نداده باشم، آيا مي توانم توبه كنم؟ رسول خدا(ص) فرمود: آيا هيچ يك از پدر و مادرت زنده هستند؟ گفت: بلي، پدرم. حضرت فرمود: برو و به او نيكي كن تا آمرزيده شوي. وقتي او راه افتاد پيامبر فرمود: كاش مادرش زنده بود، يعني اگر او زنده بود و به او خدمت مي كرد زودتر آمرزيده مي شد.(5)
چنانچه نگاهي به زندگاني بزرگان و علماء و كساني كه به مقامي و موفقيتي رسيده اند بيندازيم خواهيم ديد كه يكي از دلايل موفقيت آنان خدمت به پدر و مادر و كسب رضايت آنان بوده است. چنان كه حضرت آيت الله مرعشي(ره) مي فرمود: من هر چه دارم از بركت دعاي پدرم است.
و نيز رهبر معظم انقلاب اسلامي حضرت آيت الله خامنه اي فرمودند: بنده اگر در زندگي خود در هر زمينه توفيقاتي داشته ام وقتي محاسبه مي كنم به نظر مي رسد كه اين توفيقات بايد از يك كار نيكي كه من نسبت به يكي از والدينم كرده ام باشد. همچنين استاد مطهري(ره) به فرزندشان فرمودند: گهگاه كه به اسرار وجودي خود و كارهايم مي انديشم احساس مي كنم كه يكي از مسايلي كه باعث خير و بركت در زندگي ام شده و همواره عنايت و لطف الهي را شامل حال من كرده است، احترام و نيكي فراوان به والدين خود به ويژه در دوران پيري و هنگام بيماري كرده ام.(6)
دعاي امام سجاد(ع) درباره توجه و اهميت به والدين
حضرت زين العابدين(ع) چه زيبا و نيكو به اين موضوع پرداخته و در غالب دعا و نيايش اهميت توجه و احترام به والدين را به همگان خاطرنشان كرده است. آنجا كه فرمود:
پروردگارا!
به والدين من كرامت خود و درود و رحمت نامتناهي خويش را اختصاص ده؛ اي مهربانترين مهربانان عالم. بر محمد(ص) و آل پاكش درود فرست و مرا بر حقوق واجبي كه بر من دارند به الهام خود كاملا آگاه ساز و بعد از آنكه جميع حقوق واجب آنها را بالاتمام به من الهام فرمودي آنگاه، بدان وظيفه اي كه بر من الهام فرمودي مرا مشغول ساز.
ابهت و جلال پدر و مادرم را در نظرم چو ابهت و شكوه سلطان بگردان و عطوفت و مهرباني آنها را در دلم مانند مادر رئوف قرار ده و بر من اطاعت و نيكويي در حقشان را چنان بر دل و ديده ام لذيذ و محبوب گردان كه آن اطاعت و نيكي، آرامش و نشاط افزونتر و روشني بخش تر از خواب راحت خواب آلودگان و آب گواراي تشنه كامان در نزدم باشد. تا به حدي كه ميل و رضاي خاطر آنها را بر ميل و رضاي خود مقدم دارم و نكوئي و احسان پدر و مادر را در حق خود اگر هم اندك باشد بهتر.
صداي مرا با آنها آرام و آهسته گردان، گفتارم را با آنان خوشايند فرما و خوبيم را نسبت به آنان نرم كن. و قلبم را بر آنان مهربان ساز و مرا نسبت به هر دو خوش رفتار و دلسوز قرار ده.
به آنها به پاس تربيت من جزاي نيكو عنايت فرما و در مقابل آنكه مرا گرامي داشتند جزاي خير عطا فرما، هر رنجي را كه در كودكي نسبت به من تحمل كرده اند در حق ايشان منظور كن و بسيار شمار، و نيكي خودم را در حق آنها اگر هم بسيار باشد اندك شمار.
هر آزار و اذيت يا امر مكروه و ناپسندي از من به آنها رسيده يا حقي از حقوقي كه آنها بر من داشتند، ضايع شده اي خدا تو اين آزار و تضييع حق را بر آنها سبب محو گناهانشان و علو مقامشان و ازدياد حسناتشان بگردان.
اي خدايي كه سيئه و گناهان خلق را به حسنه و ثواب به چندين بار زيادتر مبدل مي گرداني. در روزمحشر آن روزي كه هر كس را به آنچه كرده است پاداش خواهي داد و به هيچ كس هرگز ظلم و ستم نخواهد شد مرا از آنان كه عاق پدر و مادرند قرار مده. به والدين من عطايي نيكوتر از آنچه به والدين ساير بندگان با ايمانت مرحمت كردي اختصاص ده. بر محمد و آل پاكش درود فرست؛ و اين دعايي كه در حق والدينم مي كنم موجب آمرزش من قرار بده و آنها را به نيكي و محبت هايي كه درباره من كرده اند ببخش و بيامرز و مغفرت حتمي خود را شامل حالشان گردان و به دعا و شفاعت و درخواست من از آنها به رضاي قطعي راضي و خشنود باش و به كرامت و لطف ازلي خويش آنها را به منازل سلامت ابدي برسان.(7)
پي نوشت ها
1- سوره اسراء- آيه 32
2- بحار الانوار- جلد 47
3- نهج الفصاحه
4- نهج الفصاحه
5- بحارالانوار- جلد 47
6- رمز موفقيت بزرگان- رضا باقي زاده
7- فرازهايي از دعاي 42 صحيفه سجاديه
_________________

پیامد دانایی ، پذیرفتن بار ساماندهی دیگران است . اُرد بزرگ
مرگ نادان به از زندگی اوست . بزرگمهر بختگان